Crisis en voorbij de crisis: Nieuwe machtsverhoudingen

huizenmarkt randstad.jpg

De crisis van 2008 die voor velen nog steeds doorloopt heeft een flinke impact gehad op hoe wij onze samenleving en economie vorm geven. Aan de ene kant loopt de economie vanaf 2017 harder dan ooit. De opgaven voor energie transitie, aardbevingsbestendig bouwen en de circulaire economie zijn enorm. Aan de andere kant kookt de huizenmarkt over, betalen we enorme bedragen voor huizen met geld dat we niet hebben en gaan we gewoon weer op de huidige voet door van voor de crisis.

gaswinning.jpggaspijp.jpg

De wil om te innoveren en te verduurzamen mag er dan wel zijn, maar de grote vraag is hoe we dit gaan uitvoeren en betalen? Willen we wel van het gas af als daar grote investeringen met een forse impact op het leven van mensen voor nodig is.

Internationaal maakt Obama plaats voor de meer nationaal en isolationalistische georiënteerde Trump en maakt China zich op als nieuwe wereldmacht. China dat noodzakelijkerwijs wel moet innoveren en transformeren omdat ze niet meer de vervuilende maak fabriek van de wereld willen zijn. China zet zwaar in op energietransitie, clean tech, robotisering, digitalisering en de vierde industriële revolutie. Daarnaast merkt China elke dag nog de uitwassen van de fossiele industrie die momenteel nog steeds toeneemt. Op een relatief stille wijze breidt China haar militaire macht en grondstoffenpolitiek uit. Economisch zet China sterk in op de nieuwe Zijderoute en nieuwe handelspartners.

zijderoute

Wat dat betreft neemt China een koploperspositie in en bundelen Europa en de VS daarachter  aan met halfslachtige economische en geopolitieke oplossingen of het grotendeels negeren van de toekomstige mogelijkheden. De Europese Commissie en de EU wordt grotendeels niet vertrouwd door de lidstaten en een groot deel van de bevolking. De VS wordt gespleten door politieke twisten tussen de republikeinen en democraten. Beide komen niet tot slagvaardige politieke en een structurele lange termijn visie waar we heen moeten met de samenleving en economie. China stuurt vanuit een top down semi communistisch-kapitalistisch systeem een veel krachtigere economie aan. Het is daardoor zonder al te veel tegenspraak eenvoudiger om eenduidig beleid ook daadwerkelijk uit te voeren. Daar waar we in de jaren ’90 dachten dat de westerse neoliberale  suprematie wereldwijd alle andere denkbeelden overwonnen had zien we nu dat ons denkbeeld en systeem voorbij gestreefd wordt door de Chinese filosofie en economie. Een filosofie die veel meer gebaseerd is op het collectief in plaats van het individualisme en de lange termijn in plaats van korte termijn winstmaximalisatie.

 

 

Terwijl China elk jaar tussen de 6.5% en 10% economisch groeit, blijft de groei in de westerse landen achterwege. De VS en Europa komen uit een grote crisis, de economie trekt weliswaar wat aan, maar zal het groeitempo van China niet halen. Europa en de VS hebben een bevolking die aan het vergrijzen is en zal het steeds meer moeten hebben van digitalisering en robotisering. Uiteindelijk zal China die vergrijzing ook gaan merken. Jongeren en werkenden trekken in China nog steeds massaal naar de steden. Dat levert een extra ‘demografische’ druk op de sociale, economische en ecologische structuur van het land.

Bovendien kunnen we ons afvragen of er daadwerkelijk wel iets veranderd is na de crisis. Banken hebben nauwelijks hun buffers verhoogd. De huizenmarkt bubbels zorgen voor onbetaalbare en ontoereikende woningen. Er is niks gedaan aan de schuldenproblematiek. De verschillen tussen arm en rijk blijven toenemen. De bonuscultuur is nog gewoon de norm. We praten wel over de duurzame circulaire economie. Maar we zien er nog maar weinig van in de praktijk. Misschien staan we nog maar aan het begin van de transitie.

https://www.nrc.nl/nieuws/2014/10/18/van-die-ravage-heeft-de-financiele-elite-uiteindel-1429137-a212738

 

 

 

 

Advertenties