Regionale continentale geopolitiek

Geopolitiek bestaat uit een bepaalde belangenbehartiging van politiek samengestelde territoriale gebieden: de grote machtsblokken die soms samenwerken maar vaak tegen elkaar concurreren om economische, politieke en soms territoriale belangen. Hoe staan deze landen er momenteel geopolitiek voor op het gebied van grondstoffen, militaire krachtsverhoudingen, infrastructuur, demografie, het geldsysteem, economische diversiteit etc.?

De volgende filmpjes laten zien welke belangrijke machtsblokken tegen elkaar concurreren en soms samenwerken. Hoe lang zijn ze nog in staat om deze strijd vol te houden. Hoe staan de machtsblokken ervoor. Wat zijn de determinanten? Ook deze filmpjes zijn gemaakt vanuit een perspectief. Historisch gezien vallen grote machtsblokken om en staan ze na verloop van tijd weer op. De analist geeft een presentatie vanuit zijn (Amerikaanse) perspectief. Gesponsord door Mackenzie. Dat betekent dat zijn analyse gekleurd is (Amerika greatest country of the world). In zijn analyse doet Amerika het prima en loopt Amerika geen enkel risico. Dat is uiteraard een complete ontkenning van de geldcreatie en krediet machine waarop het Amerikaanse systeem loopt. De enorme welvaartsverschillen in Amerika worden ook nergens genoemd. Toch een groot probleem binnen Amerika zelf. Ook wordt China niet echt gezien als grote concurrent. Terwijl China een claim heeft op een groot deel van de Amerikaanse schulden.

De Verenigde Staten (centrum van het systeem?)

  • Transport van grondstoffen over water is in de VS erg goedkoop. De waterverbindingen zijn goed op elkaar aangesloten waardoor ze de grootste producent van landbouwproducten zijn.
  • Niet verbonden aan een top down bestuur. De VS is in staat om zonder een goede regering het land te regeren. De VS is niet afhankelijk van een centraal gezag en kent sterk decentrale bestuurssystemen. De Staat speelt een belangrijkere rol dan Washington. Het is een confederatie en geen federatie.
  • Kapitaalintensieve stabiele bevolkingsopbouw. Weinig jongeren die veel kapitaal kosten en consumeren en relatief oudere werknemers die beschikken over kapitaal en schulden hebben afgelost, die kapitaal overdragen aan de kleinere opkomende demografische groep (generatie Y).
  • Amerikaans historisch perspectief van progressieve innovatie. Een land dat overdreven reageert op tegenslagen, waardoor het zich zelf in problemen brengt. 9/11, , internetbubbel, private sector op Wall Street.

De VS is ontstaan vanuit koloniale grootmachten die de strijd met elkaar gingen. De Spaanse kolonisator kon de mondiale machtspositie niet volhouden. Amerika werd gedomineerd door Frankrijk (Louisiana) en Groot-Brittannië. Rusland had nog een tijd lang Alaska in bezit.

Rusland: het grootste land, maar een heel moeilijk complex land zonder veel perspectief

  • Onbegaanbare wegen en rivieren, slechte infrastructuur, moeilijk klimaat, veel land maar weinig vruchtbaar land.
  • Eenzijdige economie gebaseerd op alleen olie en gas. Zeer kwetsbaar voor olieprijzen.
  • Weinig kapitaal, alleen kapitaal aanwezig bij de elite (oligarchen).
  • Mega corruptie, veel bureaucratie, overheersing door KGB, zeer kleine elite.
  • Demografisch op instorten. Ziekte, alcoholisme, lage vruchtbaarheidscijfers, weinig jongeren, nauwelijks geschoold arbeid, weinig expertise.
  • Modernisering van de economie via olie en gas pijpleidingen. Dominantie via gas en olie industrie Gazprom. Maar weinig animo vanuit Europa door schaliegas, LNG uit VS en duurzame energie Europa.
  • Mislukte privatisering van overheidsprojecten. Op zoek naar Russische identiteit.
  • Afhankelijk van de Oekrainse voedselproductie. Controle over Oekraine is van enorm belang voor gas, olie en tarwe gronden.

Historisch gezien is Rusland aan de randgebieden vaak in conflict. Daarom hanteert Putin, maar andere centrale leiders een sterk nationalistische politiek wat eerder tot extra conflicten leidt.

Europa: invloed EU Frankrijk – Duitsland

  • Frans project na de Eerste Wereldoorlog. Fransen 60 jaar dominant.
  • Na 1989 Duitse hereniging Duitsland weer op het geopolitieke toneel. Zeer sterk centraal Duitsland. Domineert Europa, Frankrijk valt meer weg.
  • Duitsland heeft goede bevaarbare rivieren. Goede infrastructuur (autobahn). Zeer sterke degelijke auto industrie. Duitsland is een sterk merk. Degelijke producten in tegenstelling tot gammele Franse merken. Sterke planningsstructuur. Weinig stakingen.
  • Frankrijk is een sterk centraal gereguleerde staat. Duitsland is een regionaal bondsstaat. Frankrijk kent veel stakingen, sterke vakbonden. Duitsland is een export georiënteerd land. Frankrijk een consumptie georiënteerd land.
  • Duitsland heeft een open economie, Frankrijk kent een protectionistische economie. Duitsland is gebaseerd op industrie en handel, Frankrijk is een meer agrarische staat.
  • Europa kent een relatief oude beroepsbevolking.
  • Babyboomers hebben in de jaren 60 Europa rijk gemaakt, maar gaan vanaf 2020 een grote kostenpost worden.
  • In Frankfurt de Europese Centrale Bank en de financiële elite.
  • Europa is sterk nationaal georganiseerd. Maar wel sterk afhankelijk van banken. Geopolitiek is steeds meer geopolitiek geworden. Noordelijke financieel rijke staten tegen de financieel deplorabele zuidelijke staten. ECB zorgt voor een zeer grote schuldeneconomie waarin geldcreatie door de ECB niet zorgt voor reele economische groei.
  • Europa wordt bedreigd met bail outs, herfinanciering, kwijtschelden van schulden. Een schuldenreset. Een reset vormt een bedreiging voor het Duitse model. Kwijtschelding van schulden is pijnlijk voor de Rijke staten zoals Duitsland.

Europa is historisch sterk gefragmenteerd door de Europese elite. Via de EU is geprobeerd om de EU bij elkaar te houden en te binden. Maar door vooral te kijken naar neoliberale waarden: vrijhandel zijn andere waarden vergeten, waardoor Europa cultureel gefragmenteerd blijft langs nationale lijnen. Het gevoel dat de EU geregeerd wordt door de elite (Brussel) blijft. Brussel staat ver weg van de gewone burgers. Bovendien ruziet de EU tussen Noord (rijk) en Zuid (arm) en Oost en West over tal van onderwerpen (opvang vluchtelingen, instroom goedkope arbeid etc.). Europa heeft te maken gekregen met een enorme financiële bankencrisis die deze factoren enorm versterkt hebben.

De fragmentatie van Europa kent een lange historie van relatief kleine regionale zelfstandige regio’s naar nationalistische staten in de 19e eeuw.

China: een militaire geopolitieke entiteit

  • Shanghai: financiële centrum van China. Beijing het militaire centrum van China. Hong Kong een onafhankelijke staat (heel lang een afdeling geweest van Groot-Brittannië).
  • China met een centraal gezag gericht op werkgelegenheid, niet op winst.
  • Staatskapitalisme. Tekort aan geschoold werkgelegenheid door de eenkindspolitiek.
  • Kunstmatige devaluatie van de munt en grootschalige geldcreatie.
  • Export processing zones. Sterk gericht op export. Fabrikant van de wereld. Sterke grondstoffenpolitiek. Overproductie van producten zorgt voor inflatie, maar kunstmatige manipulatie van de munt (Yuan/Renminbi).
  • Amerikaanse dominantie omringende zeeen en oceanen. China speelbal tussen Rusland en Westers georienteerde landen (Japan, Taiwan, Amerika).

Midden-Oosten

  • Egypte begin beschavingen. Militaire dominantie als basis voor een duurzame modernistische staat door Nasser. Privatisering van eigendommen door Sadat en Mubarak clan. Ontstaan elitaire machtsstructuur.
  • Libië (Khadaffi) volgt hetzelfde militaire pad. Maar heeft geen integrale identiteit vanwege de creatie van de staat Libië door Italië.
  • Iran niet goed te bezetten door berggebieden en afwezigheid rivieren. Weinig economie naast de olie economie. Sterk armoedige staat. Ligt wel op een strategische positie. Saoedi Arabië grootste regionale tegenstander.
  • Sjiitische gebieden versus Soennitische gebieden. Iran (sjiitisch) sterk tegen westerse invloeden (met name Amerika) tegen Saoedi Arabië (wahabitisch/soennitisch) sterk afhankelijk van de Amerikanen (bondgenoten).

Amerika in verval: einde van de oude wereld orde: een nieuwe wereldorde?